κοινωνία αξιών

Είναι αναμφισβήτητο ότι, το κατεστημένο πολιτικό σύστημα μας οδήγησε στην οικονομική, κοινωνική και εθνική χρεοκοπία. Αντί να αξιοποιήσουμε τους πλούσιους πόρους και τις αρετές του λαού μας και τις ευκαιρίες που είχαμε από τις αγορές των πρώην σοσιαλιστικών χωρών και της Μεσογείου, καθώς και από την Ε.Ε. και την για δεκαετίες άνοδο της παγκόσμιας οικονομίας, βρεθήκαμε ξανά στην δεκαετία του ’60, με 30% και πλέον ανεργία, με φτώχια, συσσίτια, ανθρώπους χωρίς φάρμακα και υγεία, με ένα βαρύ φορτίο ξένων μεταναστών και με Έλληνες να μεταναστεύουν, αναγκαστικά, από την πατρίδα τους, για εύρεση εργασίας. Αυτό δεν συνέβη ασφαλώς επειδή τα φάγαμε όλοι μαζί, όπως το ΠΑΣΟΚ μέσω του Πάγκαλου ισχυρίζεται, για να δημιουργήσει συνενοχή στη κοινωνία και ν’ απαλλαχθούν από τις δικές τους τεράστιες ευθύνες. Φθάσαμε εδώ, και δυστυχώς έχουμε ακόμη δρόμο προς τα κάτω, λόγω των εγκληματικών πολιτικών που άσκησαν, λόγω δόλου ή αμέλειας, οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ και ενθάρρυναν άμεσα ή έμμεσα τα υπόλοιπα κόμματα.

Πέραν όμως αυτών, υπάρχει και η δική μας ευθύνη ως πολίτες. Αυτή συνιστάται στο ότι αφεθήκαμε στην προπαγάνδα, στον εφησυχασμό, στην αλλοτρίωση και στον ευνουχισμό που μας υπέβαλε το κατεστημένο αναποτελεσματικό, ανέντιμο και σ’ ένα βαθμό διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα (κόμματα, ΜΜΕ, συντεχνίες, κράτος, μεγάλα συμφέροντα κλπ). Έχουμε την ευθύνη που ανεχθήκαμε ή και υποστηρίξαμε με τη ψήφο μας αυτό το σύστημα.

Τώρα, εδώ που φθάσαμε, δεν υπάρχει καμία ελπίδα από αυτό το πολιτικό σύστημα (από την ακροδεξιά μέχρι την αριστερά), που μας κατέστρεφε και συνεχίζει να μας καταστρέφει.

Τώρα, η ελπίδα είμαστε μόνο εμείς οι πολίτες. Αυτό σημαίνει ότι οφείλουμε να κοιτάξουμε τους εαυτούς μας στον καθρέφτη, να μάθουμε από τα λάθη του παρελθόντος και ν’ αλλάξουμε τρόπο πολιτικής σκέψης, τις πολιτικές επιλογές και συμπεριφορές μας.

Κατ’ αρχήν, πρέπει να κατανοήσουμε και να κάνουμε πράξη τρεις θεμελιώδεις ρήσεις. Πρώτον, τη ρήση του Πλάτωνα που υποστηρίζει: «Μια από τις τιμωρίες μας, να μην καταδεχόμαστε ν’ ασχοληθούμε με την πολιτική (τα κοινά), είναι να μας κυβερνούν οι κατώτεροί μας». Δεύτερον, τη ρήση του Γκάντι που μας διδάσκει ότι: «πρέπει να γίνεις η αλλαγή που θέλεις να έρθει στον κόσμο». Τρίτον, τη ρήση του Τζ. Κένεντυ που λέει: «μη ρωτάς μόνο τι έκανε η πατρίδα για εσένα, αλλά να ρωτάς τι έκανες και εσύ για την πατρίδα».

Από αυτές τις τρεις ρήσεις προκύπτει ότι, πρέπει ν’ αναπτύξουμε ανεξάρτητη και ορθολογική πολιτική σκέψη, ν’ αξιολογούμε το κόμμα, τους πολιτικούς και τις πολιτικές με τα αποτελέσματα, τη συνέπεια λόγων και πράξεων, την ειλικρίνεια και τη συμβολή τους στη κοινωνική ευημερία, βραχυπρόθεσμα κα μακροπρόθεσμα. Με βάση αυτή την αντικειμενική αξιολόγησή μας, οφείλουμε να κάνουμε σωστές πολιτικές επιλογές για το ατομικό και το κοινό καλό, να ενθαρρύνουμε και να συμμετέχουμε σε νέους πολιτικούς σχηματισμούς που θ’ αξιολογήσουμε με αυστηρά κριτήρια το αν θέλουν και μπορούν να ανατρέψουν το κατεστημένο πολιτικό σύστημα, να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν αποτελεσματικά μια εθνική στρατηγική ανασυγκρότησης και να χτίσουν την Ελλάδα που αξίζει στους Έλληνες (εντός και εκτός ευρωζώνης).

Αν, ως πολίτες, αναλάβουμε τις πολιτικές μας ευθύνες η χώρα μας θα έχει μέλλον. Αν όχι, σε 20 χρόνια ίσως να μην υπάρχει, αφού οι Έλληνες θα μεταναστεύουν, οι ξένοι θα έρχονται να αγοράζουν ό,τι αξίζει και θα αποτελέσουν την άρχουσα τάξη της χώρας.

Δημήτρης Μπουραντάς

καθηγητής, συγγραφέας και επικεφαλής της “κοινωνίας αξιών”

Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε ότι, μέσω από «ακούσιες» διαρροές στον τύπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να καταργήσει την Κυριακάτικη αργία.

To θέμα αυτό έχει απασχολήσει επανειλημμένα τους αρμόδιους φορείς και έχουν γίνει πολλές συζητήσεις και προτάσεις μεταξύ των εμπλεκομένων μερών.

Πολλοί καταναλωτές, δικαιολογημένα, επιθυμούν να είναι τα μαγαζιά  σε λειτουργία  περισσότερες ημέρες, αλλά την ιδία στιγμή  ο εμπορικός κόσμος και  η συντριπτική πλειοψηφία των εκπροσώπων της αγοράς και των εργαζομένων, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα κλίματος του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ (Ιανουάριος 2013), αποδοκιμάζουν (σε ποσοστό 85%) το ενδεχόμενο ανοίγματος των καταστημάτων τις Κυριακές

Πριν τοποθετηθούμε υπέρ της μιας ή της άλλης άποψης, θα πρέπει να συζητήσουμε λίγο για την δομή του λιανικού εμπορίου στην Ελληνική αγορά. Στην Ελλάδα  οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο είναι κατά κύριο λόγο μικρομεσαίες, αντίθετα από το εξωτερικό, όπου η αγορά διαμορφώνεται από μεγάλες αλυσίδες και εμπορικά γκρουπ.

Το τελευταίο διάστημα, συμφώνα με έρευνα της ΕΣΕΕ, όσον αφορά τους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους, το γενικό συμπέρασμα είναι ιδιαίτερα δυσμενές, αφού η αναλογία των κλειστών επιχειρήσεων, ως προς τις ανοιχτές, κατέγραψε αύξηση κατά 30%, σε σύγκριση με τον προηγούμενο χρόνο. Μπορεί να γίνει λόγος για «επιδημία λουκέτων» στην αγορά, η οποία συνεχίζεται και αυξάνεται ως «μεταδοτική ασθένεια», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην εν λόγω έρευνα.

Στις  επιχειρήσεις, που παραμένουν ενεργές αυτή την στιγμή, απασχολούνται, μαζί με τους ιδιόκτητες, το λιγότερο 800.000 άτομα, με κύριο χαρακτηριστικό τους την πλήρη απασχόληση (πενθήμερο – 40 ώρες), ακριβότερους μισθούς, με μεγάλο ποσοστό απασχολούμενων σε νέους και γυναίκες, θεωρούμενες  επίσης και ως πύλη εισόδου στην αγορά εργασίας ανειδίκευτου προσωπικού. Αντίθετα, στις μεγάλες επιχειρήσεις λιανικής επικρατούν ιδιωτικές συμβάσεις με χαμηλότερους μισθούς και μεγάλο ποσοστό εκ περιτροπής εργασίας.  Όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς από το μέγεθος του κλάδου, αντίστοιχα είναι και τα έσοδα του κράτους, που είναι κατά πολύ υψηλότερο σε σχέση με άλλους κλάδους.

Επομένως, ποιος ο λόγος η ΕΣΕΕ και η ΓΣΕΒΕΕ να είναι αντίθετες στο άνοιγμα των καταστημάτων όλες τις Κυριακές του χρόνου, αφού τους δίνεται η δυνατότητα για παραπάνω έσοδα;

Ο κύριος λόγος είναι ότι, η πτώση του τζίρου προέρχεται από την οικονομική αδυναμία των καταναλωτών και όχι από το ωράριο λειτουργίας. Παραμένοντας ανοικτά και τις Κυριακές οι επιχειρήσεις θα έχουν αύξηση του κόστους λειτουργίας, χωρίς αντίστοιχη ανταπόδοση στα έσοδα, που με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει σε νέα λουκέτα και απολύσεις.

Αυτό θα αποβεί σε βάρος του καταναλωτή, διότι όταν θα παραμείνουν σε λειτουργία μόνο οι μεγάλες αλυσίδες, οι τιμές πολύ πιθανά θα αυξηθούν, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον χώρο των τροφίμων και τα υπέρ μάρκετ, όπου η Ελλάδα είναι από τις πιο ακριβές χώρες στην Ευρώπη, παρά την κρίση που μαστίζει την Ελληνική οικονομία.

Επίσης, πρώτα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις της αγοράς, όπως οι ενδοομιλικές συναλλαγές πολυεθνικών (transfer pricing), οι ρήτρες απαγόρευσης παράλληλων εισαγωγών , η – παρά την ύφεση – διατήρηση υψηλών περιθωρίων κέρδους σε τμήμα της εγχώριας αγοράς , και πολλά αλλά, έτσι ώστε αφού θα ισχύουν τα ίδια μέτρα και σταθμά για όλους, να μπούμε σε ουσιαστική κουβέντα απελευθέρωσης της αγοράς.

Μια άλλη παράμετρος, που αξίζει να αναφερθεί είναι ότι, τις Κυριακές οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων, μαζί με την οικογένειά τους , είναι πελάτες και αυτοί με την σειρά τους σε επιχειρήσεις εστίασης (εστιατόρια , καφέ) και είναι κάτι που θα σταματήσει να συμβαίνει και θα αφαιρέσει έσοδα από άλλους κλάδους, διότι τα περιθώρια κατανάλωσης είναι πολύ συγκεκριμένα και από συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες.

Επομένως, πρέπει να εξεταστεί σοβαρά το θέμα, να εισακουστούν οι αρμόδιοι φορείς που δέχονται την λειτουργία της αγοράς κάποιες από τις Κυριακές, αλλά όχι όλες, και να σταματήσουν τα «άτυπα δίκτυα επιρροής» να υποκαθιστούν τους  συλλογικούς  φορείς εκπροσώπησης των επιχειρήσεων.

Πρώτιστο μέλημα πρέπει  να είναι η κοινωνία και στόχος η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, μεταξύ  επιχειρήσεων και κράτους, ώστε  να μπορέσουμε  να περισώσουμε ότι έχει απομείνει.

Διονύσης Ζαβιτσάνος  

Mέλος της πολιτικής επιτροπής της “κοινωνίας αξιών”