Δυστυχώς επιβεβαιώθηκε πάλι με τις φωτιές ότι το σύστημα πολιτικής προστασίας εμφανίζεται αδύναμο να αντιμετωπίσει μεγάλης κλίμακας καταστροφές, ιδιαίτερα σε διοικητικό επίπεδο, χωρίς την αναγκαία συνδρομή των Ενόπλων Δυνάμεων.
Συγκεκριμένα εδώ και καιρό έχουμε προτείνει επίσημα τα παρακάτω, τα οποία δυστυχώς δεν εισακούσθηκαν από την κυβέρνηση, για την αναθεώρηση ολόκληρου του συστήματος αντιμετώπισης καταστροφών και του συναφούς σχεδίου Ξενοκράτης. Μάλιστα με αφορμή τους σεισμούς στη Λέσβο πρόσφατα το επαναφέραμε γράφοντας τα παρακάτω:
«ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ
Τα τελευταία χρόνια λόγω της αύξησης του πληθυσμού της γης, της κινητικότητας των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, της μεγάλης αστικοποίησης και των μεγάλων συγκεντρώσεων που παρατηρούνται, του όγκου των εκδηλώσεων, του μεγέθους κτιρίων και του πλήθους ανθρώπων που κατοικούν ή εργάζονται σε αυτά, της πολυπλοκότητας μεταφορικών μέσων και δικτύων καθώς και του αριθμού ανθρώπων που διακινούνται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, όλο και περισσότερες δυσκολίες παρουσιάζονται στην αντιμετώπιση φυσικών και μη φυσικών καταστροφών στον πλανήτη.
Ταυτόχρονα υπάρχουν πολλές ενδείξεις για δριμεία αλλαγή των φυσικών φαινομένων, η οποία σε ένα μεγάλο βαθμό οφείλεται στην ανθρώπινη παρέμβαση.
Οι χώρες που πλήττονται από ανάλογες καταστροφές και αδυνατούν να τις διαχειριστούν και να αμβλύνουν τις επιπτώσεις, εκτός των ανθρώπινων και υλικών απωλειών υφίστανται μεγάλες οικονομικές απώλειες καθώς και την απώλεια της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Η Ελλάδα πάντα παρουσίαζε και παρουσιάζει σημαντική δυσχέρεια στην διαχείριση ακόμη και μικρού βαθμού φυσικών καταστροφών (νεροποντές, πυρκαϊές, μικροσεισμούς κλπ), πόσο μάλλον στην διαχείριση καταστροφών μεγαλύτερης κλίμακας (μεγάλες πυρκαϊές, καταστροφικοί και φονικοί σεισμοί κλπ.)
Οι λόγοι αυτής της δυσχέρειας διαχείρισης εις βάρος των πληγέντων ανθρώπων οφείλεται με εξαντλητική επαναληψιμότητα στα παρακάτω:
• Στην κακή οργάνωση και την ελλιπή διοικητική ανταπόκριση του κρατικού μηχανισμού αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, με μεγάλες επιπτώσεις στην επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.

• Στην μειωμένη διαθεσιμότητα μέσων επιτήρησης, έγκαιρης προειδοποίησης και αντιμετώπισης.

• Στην μειωμένη διαθεσιμότητα άμεσα εκταμιευόμενων κονδυλίων, τα οποία απαιτούνται για τις πρώτες ενέργειες αντιμετώπισης της κρίσης.

• Στην μεγάλη γραφειοκρατία για την αποδέσμευση περεταίρω κονδυλίων.

• Πολλές από τις υποσχέσεις ξεχνιούνται, τα αιτήματα για χρηματοδότηση και αποκατάσταση μπαίνουν στα συρτάρια, οι διαμαρτυρίες έχουν γίνει κομμάτι της καθημερινότητάς μας, μέχρι την επόμενη καταστροφή, όπου θα επαναληφθεί με τραγική ακρίβεια ο ίδιος κύκλος αναποτελεσματικότητας.
Δεν έχουν λείψει και κωμικοτραγικές αντιμετωπίσεις από αρμόδιους κρατικούς λειτουργούς. Και φυσικά οι τοπικές δημοτικές και περιφερειακές αρχές ερίζουν με την κεντρική κυβερνητική αρχή για τα κονδύλια, την αμεσότητα συνδρομής και την τελική διευθέτηση.
Η “κοινωνία αξιών” έχει προτείνει την αναθεώρηση του εθνικού σχεδίου “Ξενοκράτης”, αλλαγές στον προϋπολογισμό, καθώς και αλλαγές διοικητικών και οικονομικών αρμοδιοτήτων του Καλλικράτη για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, όπως παρακάτω:
1. Ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της τοπικής αυτοδιοίκησης για την διαχείριση φυσικών καταστροφών, με την δυνατότητα άμεσης δημιουργίας “cluster σκοπού” (συστάδας/δέσμης υπηρεσιών, φορέων και οργανισμών για πολύπλευρη συνέργια), προσανατολισμένου στην αντιμετώπιση της φυσικής καταστροφής.
Η αντίληψη αυτή θα πρέπει να μεταβάλλει την φιλοσοφία του σχεδίου “Ξενοκράτης” και απαιτεί:
• Αλλαγές στο οργανόγραμμα όσον αφορά το διοικητικό μέρος και την διαλειτουργικότητα.

• Αναθεώρηση και εκσυγχρονισμό του συστήματος επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης.

• Ρεαλιστικές ασκήσεις (αυτές που γίνονται τώρα είναι εικονικές και αποδεικνύονται αναποτελεσματικές), με τα πλέον δύσκολα σενάρια, όπου θα συμμετέχουν στη πράξη όλες οι διοικητικές βαθμίδες, τα επιχειρησιακά μέσα αντιμετώπισης και οι υπηρεσίες συνδρομής (δυνάμεις πολιτικής προστασίας, τμήματα ενόπλων δυνάμεων, αστυνομικές δυνάμεις, συναφείς οργανισμοί, υπηρεσίες ΔΕΚΟ κλπ).

• Η διαδικασία διοικητικής μετάπτωσης των συμμετεχόντων και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων να είναι γρήγορη, ευέλικτη, χωρίς πολλές γραφειοκρατικές διαδικασίες.

• Αξιόπιστο σύστημα διερεύνησης και ανάλυσης των ασκήσεων και οπωσδήποτε των πραγματικών καταστάσεων στην Ελλάδα και εκμετάλλευση των εμπειριών από άλλες χώρες, για εξαγωγή συμπερασμάτων και επαναξιολόγηση των διαδικασιών του σχεδίου.
2. Εάν χρειασθεί μεγαλύτερη ενίσχυση μέσων, να είναι απρόσκοπτη και γρήγορη η συνδρομή από τις γειτονικές περιφέρειες και Δήμους.
3. Στην αρχική αυτή άμεση αντιμετώπιση να προστίθενται μεγαλύτερες κρατικές δυνατότητες υπό κεντρικό επιχειρησιακό έλεγχο. Από την πρώτη στιγμή θα πρέπει να εγκαθιδρυθεί επίσημη στενή διοικητική συνεργασία με την τοπική διοικητική αρχή, προς πλήρη συνέργια όλων των διατιθέμενων επιχειρησιακών μέσων και αποφυγή παρεμβολών με τις τοπικές επιχειρησιακές δυνατότητες.
4. Η μεταφορά δυνατοτήτων των ενόπλων δυνάμεων από άλλες περιοχές θα πρέπει να είναι ευέλικτη και άμεση όταν χρειάζεται, με αντίστοιχες νομοθετικές προβλέψεις στον “Ξενοκράτη”, χωρίς να απαιτούνται νέες νομοθετικές ρυθμίσεις με χρονοβόρες κοινές υπουργικές αποφάσεις και γραφειοκρατικές διαδικασίες.
5. Οι αυτοδιοικητικές αρχές θα πρέπει να έχουν στην αρμοδιότητα τους συγκεκριμένους οικονομικούς πόρους, άμεσα διαθέσιμους, δυνάμενους να εκταμιευθούν γρήγορα με δική τους αρμοδιότητα και χωρίς γραφειοκρατία, ώστε να μπορούν να καλύψουν τις πρώτες άμεσες και ζωτικές ανάγκες για τον πληγέντα πληθυσμό.
6. Επίσης θα πρέπει να υπάρχει αντίστοιχο κονδύλι άμεσα διαθέσιμο στον αρμόδιο Υπουργό, ώστε να μπορεί να το διοχετεύσει χωρίς καθυστέρηση εκεί όπου χρειάζεται, για να ενισχυθούν οι πόροι της τοπικής αυτοδιοίκησης για ταχεία διαχείριση της συγκεκριμένης καταστροφής.
7. Ταυτόχρονα να ενεργοποιούνται οι διαδικασίες έγκρισης περεταίρω κονδυλίων με την εκμετάλλευση του τακτικού προϋπολογισμού (προβλεπόμενα κονδύλια ή άλλα που θα πρέπει να μεταφερθούν από διαθέσιμους κωδικούς), καθώς και των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ενισχύσεων, για τα έργα αποκατάστασης που θα απαιτηθούν στην συνέχεια.
8. Σημαντικότατη καθίσταται η συνδρομή των μηχανισμών και των δυνατοτήτων συνδρομής της ΕΕ καθώς και ησυνεργασία με άλλες χώρες. Θα πρέπει να υπαρξει προετοιμασία και πρόβλεψη στο σχέδιο, καθώς και συμμετοχή μας σε κοινές Ευρωπαϊκές δράσεις και ασκήσεις.
Επιτέλους ας διδασκόμαστε από τα λάθη μας και ας διορθώσουμε τις αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού, ώστε να υπάρξει η δυνατόν πληρέστερη και αποτελεσματική μέριμνα της πολιτείας.”

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s